Katholiek Nieuwsblad, 9 juni 2026
door Hannah Beijeman, jurist en beleidsadviseur bij NPV – Zorg voor het leven
Draagmoederschap wordt steeds vaker gepresenteerd als een liefdevolle oplossing voor een onvervulde kinderwens. Het verlangen naar een kind kan intens zijn en is invoelbaar. Maar wat betekent deze ‘oplossing’ voor diegene die geen stem heeft? Denk vanuit het kind, benadrukt de NPV nu de Tweede Kamer in juni debatteert om draagmoederschap wettelijk te regelen.
Bij draagmoederschap wordt een vrouw zwanger gemaakt om het kind aan een ander te geven. Soms aan een man en een vrouw omdat ze samen geen kinderen kunnen krijgen. Vaker is er sprake van twee mannen. In het contract wordt vastgelegd dat de moeder afscheid van het kind zal nemen. Afscheid tussen het kind en de enige moeder die het kind kent: de vrouw in wie het negen maanden heeft mogen groeien.
Ontworteling
Een kindje dat nog zo klein is, kan nog niet onderscheiden dat mama een apart persoon is. In zijn beleving zijn ze één en dezelfde, zoals ze vanaf het begin waren. Het verlaten worden door ‘mama’ creëert een stress vergelijkbaar met doodsangst, zag de Belgische psycholoog Anne Schaub in 2016. Het verdwijnen van mama is voor een kind uit draagmoederschap nog maar het begin.
Dit afscheid trekt ook sporen in het hele verdere leven. Elk opgroeiend kind heeft van nature een ‘oerbehoefte’ om te weten (van) wie hij is, waar hij vandaan komt, waar hij hoort. Dit is voor velen gelukkig zo vanzelfsprekend dat er weinig bij stil wordt gestaan hoe het is om te leven vanuit ontworteling. Daarom juist deze oproep van de NPV: denk vanuit het kind!
Belang van het kind
Initiatiefnemers van D66 hebben een wetsvoorstel bedacht dat een einde moet maken aan het huidige ontmoedigingsbeleid omtrent draagmoederschap. Volgens hen gaat hun voorstel uit van het belang van het kind. Men begint echter (pas) te rekenen met het belang van het kind zodra het in de draagmoederschapssituatie zit.
Dat is te laat. Volgens internationaal recht moet de wetgever zich bij elke wet door het belang van het kind – en niet door andere belangen – laten leiden. Draagmoederschap wordt niet in het leven geroepen om een schrijnende situatie voor het kind op te lossen, maar om een verlangen van wensouders te vervullen.
Uitgangspunt
Draagmoederschap is daarmee tegenstrijdig met de regels rond adoptie. Adoptie mag alleen als er niets meer van de biologische ouders te verwachten valt. Dit weerspiegelt de wetenschap dat het belang van het kind om bij de biologische ouders te zijn zó groot is, dat alleen wanneer de thuissituatie ernstig en blijvend schadelijk is voor het kind, het kind bij de ouders mag worden weggehaald.
Een kindje in de buik begrijpt geen contract. Het kent maar één mama, zijn thuis, zijn alles. Een kind is geen bestelling, maar een mens met een unieke identiteit, geworteld in verbanden. Ieder kind is het waard om ontvangen te worden in geborgenheid – niet met een vooraf opgesteld contract om afscheid te nemen. Wie het kind als uitgangspunt neemt, ontneemt het niet zijn thuis, maar stelt alles in het werk om dat te bewaren en te versterken.
Overgenomen met toestemming van Katholiek Nieuwsblad
