Katholieke Stichting Medische Ethiek
21 september 2021

Kardinaal: godsdienstvrijheid Europa’s ‘grote toekomstprobleem’

Katholiek Nieuwsblad, 17 juni 2021

De coronacrisis heeft laten zien dat godsdienstvrijheid in Europa kwetsbaar is, zegt de Luxemburgse kardinaal Hollerich. In een interview zei de kardinaal tevens dat de Kerk haar geloofwaardigheid moet herwinnen.

Volgens kardinaal Jean-Claude Hollerich worden aanvallen op religieuze vrijheid het grote probleem dat Europa in de toekomst zal ervaren. “Nu wordt de Kerk niet vervolgd; dat zou overdreven zijn”, zei de kardinaal in een recent interview met het Italiaanse persbureau ACI Stampa. “Maar in sommige landen zijn er op bepaalde niveaus wel kleine aanvallen op de godsdienstvrijheid. Daarvoor moeten we op onze hoede zijn.”

Fundamentele rechten herstellen

Hollerich is aartsbisschop van Luxemburg en voorzitter van de Commissie van de Bisschoppenconferenties van de Europese Unie (COMECE). Deze commissie werd in 1980 opgericht en bestaat uit de bisschoppenconferenties van de 27 EU-lidstaten.

Vorig jaar sprak COMECE zich uit tegen het langdurig dichthouden van kerken tijdens coronalockdowns met betrekking tot vrijheid van religie en vrijheid van erediensten. “COMECE benadrukt dat de afkalving van fundamentele rechten zoals godsdienstvrijheid in de huidige noodsituatie niet de nieuwe norm mag worden. Deze rechten moeten zodra het mogelijk is weer volledig hersteld worden”, liet de commissie destijds weten.

Geloofwaardigheid herwinnen

In het gesprek met ACI Stampa noemde Hollerich het aantal katholieken dat tijdens de pandemie een Mis mocht bijwonen in België “belachelijk”. Lange tijd mochten er slechts vijftien mensen per Mis aanwezig zijn in België; sinds deze maand is dat aantal opgeschroefd naar honderd. Ook bekritiseerde de kardinaal het langlopende verbod op openbare Missen in Ierland. Volgens de kardinaal heeft de Kerk in beide landen “een slechte reputatie”.

“De Kerk moet zich op een eerlijke manier profileren om geloofwaardigheid te herwinnen”, aldus kardinaal Hollerich. “Na de zaken van seksueel misbruik is dat hoognodig, zowel voor de samenleving als voor gelovigen, omdat veel mensen alle vertrouwen in de Kerk verloren hebben. Dit moet veranderen. We moeten ons zeer bescheiden opstellen en transparant zijn.”

Eerder dit jaar zette Hollerich ook zijn vraagtekens bij een wetsvoorstel in Denemarken, dat eist dat alle preken in het Deens vertaald worden. Volgens de kardinaal zou dat een beperking van de godsdienstvrijheid zijn.

Recht op abortus

Momenteel houdt COMECE volgens kardinaal Hollerich een rapport voor het Europees Parlement in de gaten waarin gepleit wordt voor een “recht op abortus” en waarin gewetensbezwaar “onthouding van medische zorg” genoemd wordt. Het rapport is een poging “om het Europees Parlement te laten stemmen voor abortus als mensenrecht en tegen de vrijheid van geweten”, zei Hollerich. “Daar zijn wij het natuurlijk niet mee eens.” Over dat rapport zal het Parlement op 24 juni stemmen.

“Ik denk dat we duidelijk moeten maken dat zo’n rapport tegen het subsidiariteitsbeginsel is”, aldus de kardinaal. Het subsidiariteitsbeginsel houdt in dat hogere instanties niet iets moeten doen wat een lagere instantie kan doen. “Abortuswetgeving is een aangelegenheid van landen, niet van de EU. Daarom zou het een grote zonde zijn als de EU geen respect heeft voor de subsidiariteit die zij zo hoog in het vaandel heeft staan.” Volgens kardinaal Hollerich is dat het beste argument om EU-politici ervan te overtuigen om tegen de voorstellen uit het rapport te stemmen.


Overgenomen met toestemming van Katholiek Nieuwsblad.


Matić rapport: COMECE roept EU parlement op met verantwoordelijkheid te stemmen

COMECE, 17 juni 2021

The Secretariat of the Commission of the Bishops’ Conferences of the European Union (COMECE) released a position paper on the ‘Matić Report’ on Thursday 17 June 2021, ahead of its final submission to the upcoming EU Parliament Plenary session. The Catholic Church recognises the importance of protecting the health and rights of women and calls on all MEPs to take into account the sensitive and complexity of the issue at stake, which “requires a lawful and ethical balancing of all rights involved”.

In view of the final vote on the draft report on “The situation of sexual and reproductive health and rights in the EU, in the framework of women’s health”, often referred to as the ‘Matić Report’, the Secretariat of COMECE releases a position paper highlighting the importance the Catholic Church gives to human health as “an essential basis for a dignified life”.

In the document, the Secretariat of COMECE welcomes “the fundamental concern of the report to protect the health and rights of women”, while expressing objections to several representations and arguments made in the draft resolution.

In violation of the subsidiarity principle, the draft resolution disregards the responsibility of the Member States to define their health policy and the organisation and delivery of health services and medical care. “This is also and especially true in highly sensitive areas such as the regulations adopted by the Member States on the conditions for abortion” – reads the statement.

The COMECE position paper notes with regret that “the draft resolution is characterised by a one-sided perspective throughout, particularly on the issue of abortion, which does not take full account of the life situations of the persons concerned and of their corresponding human rights”.

According to the COMECE Secretariat, the Matić Report also “negates the fundamental right to conscientious objection, which is an emanation of freedom of conscience as foreseen by Article 10.1 of the Charter of Fundamental Rights of the European Union”.

The Catholic Church recognises the importance of protecting the health and rights of women and calls on all MEPs to take into account the sensitive and complexity of the issue at stake, “which requires a lawful and ethical balancing of all rights involved”.

In consideration of the above-mentioned elements and ahead of the June 2021 EP Plenary session, the COMECE Secretariat calls on all MEPs to duly consider the sensitivity and complexity of medical accompaniment, which requires a lawful and ethical balancing of all rights involved.


Een duurzame ethische discussie moet onderdeel zijn van discussies over het reguleren van artificiële intelligentie

COMECE, 17 juli 2020

In its contribution to the ‘Consultation on the White Paper on Artificial Intelligence – A European Approach’, COMECE calls the EU institutions to adopt a human-centric approach to Artificial Intelligence (AI) in order to promote the common good and serve the lives of all human beings both in their personal and community dimensions.

The COMECE contribution, published on 14 June 2020, welcomes the White Paper’s general intention to establish a solid European approach to Artificial Intelligence (AI) deeply grounded on human dignity and protection of privacy. It highlights that “data” and “algorithms” are the main drivers of Artificial Intelligence, while humans determine and overview the goals which an AI system should attain.

As already highlighted in the April 2017 COMECE contribution to the EP consultation on robotics, COMECE expresses perplexity on the possible creation of a new dedicated EU Agency as “the current key structures of the EU ensure sufficient support for addressing AI and robotics challenges”.

Should the EU opt for the establishment of some sort of EU coordination body devoted to AI, COMECE agrees with the statement made in the White Paper that the “…governance structure should guarantee maximum stakeholders participation”, including Churches, which have a specific status as partners of the EU institutions under Article 17 TFEU and should be explicitly mentioned in this context.

In its contribution, COMECE underlines the necessity of establishing a sustained social ethics discourse accompanying the political discussion on regulating AI. The EU should build tools and mechanisms for such a broad interdisciplinary discourse into the existing EU structures and programmes – as effective and concrete as possible, e.g. through the new research programme Horizon Europe or the revised Coordinated Plan on AI.

The COMECE document also includes detailed proposals in relation to areas such as fundamental rights (liability, safety, algorithms, children, protection of personal data), AI and sustainabiltiy, the fight against money-laundering and AI and cybersecurity.

In February 2019 COMECE published the reflection paper “Robotisation of Life: Ethics in view of new challenges”. In February 2020 COMECE participated in the international workshop “The ‘good’ algorithm? Artificial Intelligence, Ethics, Law, Health”, held at the Vatican on the occasion of the 26th General Assembly of the Pontifical Academy for Life. On that occasion, H.E. Mgr. Vincenzo Paglia, President of the Pontifical Academy for Life, signed the document “Rome Call for an AI Ethics”, supporting an ethical approach to Artificial Intelligence and the promotion of a sense of responsibility among organisations, governments and institutions in order to assure that digital innovation and technological progress serve human genius and creativity.